{"id":109,"date":"2019-01-30T04:53:46","date_gmt":"2019-01-30T04:53:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.dernekdanismani.org\/?page_id=109"},"modified":"2020-09-21T09:33:54","modified_gmt":"2020-09-21T09:33:54","slug":"iktisadi-isletme-nasil-kurulur","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/www.dernekdanismani.org\/index.php\/iktisadi-isletme-nasil-kurulur\/","title":{"rendered":"\u0130ktisadi \u0130\u015fletme nas\u0131l kurulur ?"},"content":{"rendered":"\n

Dernek iktisadi i\u015fletme kurulabilmesi i\u00e7in ilk \u00f6nce dernek t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcnde iktisadi i\u015fletme kurulabilece\u011fi<\/strong>ni belirtir bir h\u00fck\u00fcm yer almal\u0131d\u0131r. T\u00fcz\u00fckte buna benzer bir h\u00fck\u00fcm yoksa dernek iktisadi i\u015fletmesi kurulamaz. \u0130ktisadi i\u015fletme kurmak isteyen dernek, t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcndeki h\u00fck\u00fcmler do\u011frultusunda genel kurul veya y\u00f6netim kurulu karar\u0131 almal\u0131d\u0131r. Bu karada i\u015fletmenin unvan\u0131, a\u00e7\u0131k adresi, sermayesi, temsilcileri, bunlar\u0131n uyruklar\u0131 ve ev adresleri, temsilin \u015fekli, i\u015fletme konusunun a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilmesi gerekir. Baz\u0131 dernekler bu hususlar\u0131 y\u00f6netmelikle de d\u00fczenleme yoluna gitmektedirler.<\/p>\n\n\n\n

Bu karar\u0131 alan dernekler ilgili ticaret\nsicil memurlu\u011funa a\u015fa\u011f\u0131daki evraklarla birlikte Sanayi ve ticaret Odas\u0131na\ntescil i\u00e7in ba\u015fvurur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130ktisadi i\u015fletme kurmak istediklerini belirtir dilek\u00e7e,<\/p>\n\n\n\n

  1. Noterden onayl\u0131 derne\u011fin yetkili organ\u0131 taraf\u0131ndan 2 n\u00fcsha karar sureti,<\/li>
  2. Derne\u011fin kurulu\u015funa izin veren valilik izin yaz\u0131s\u0131n\u0131n asl\u0131 veya noter onayl\u0131 sureti,<\/li>
  3. Dernek t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn noter onayl\u0131 son \u015fekli,<\/li>
  4. \u0130\u015fletme temsilcilerinin n\u00fcfus c\u00fczdan\u0131 sureti, imza beyannameleri, ikametgah belgesi,<\/li>
  5. Ticaret Sicili T\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc’n\u00fcn 29. maddesine g\u00f6re d\u00fczenlenen taahh\u00fctname, Oda Kay\u0131t Beyannamesi,<\/li>
  6. \u0130\u015fletmenin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131na dair karar\u0131 alan organ\u0131n g\u00f6rev s\u00fcresinin dolmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 teyit eden son se\u00e7im veya atamaya ili\u015fkin yetkili kurul karar\u0131.<\/li><\/ol>\n\n\n\n

    213 say\u0131l\u0131 Vergi Usul Kanunu’nun 153’\u00fcnc\u00fc maddesi gere\u011fince; Ticaret sicil memurluklar\u0131, kurumlar vergisi m\u00fckellefi olup da T\u00fcr Ticaret Kanununun 30’uncu maddesi uyar\u0131nca iktisadi i\u015fletmesini tescil i\u00e7in ba\u015fvuran derneklerin ba\u015fvuru evraklar\u0131n\u0131n bir suretini ilgili vergi dairesine intikal ettirmeleri gerekmektedir. Ticaret sicil memurluklar\u0131nca, vergi dairesine yap\u0131lan bu bildirimle, dernek iktisadi i\u015fletmelerinin i\u015fe ba\u015flamay\u0131 bildirme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri yerine getirilmi\u015f say\u0131l\u0131r. Derneklerin vergi dairesine ayr\u0131ca i\u015fe ba\u015flamay\u0131 bildirmesine gerek yoktur. Bildirim y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00fcresi i\u00e7inde yerine getirmeyen ticaret sicil memurlar\u0131 hakk\u0131nda i\u015fe ba\u015flaman\u0131n zaman\u0131nda bildirilmemesine ili\u015fkin usuls\u00fczl\u00fck cezas\u0131 h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

    \u0130ktisadi i\u015fletme y\u00fcr\u00fct\u00fcrken dikkat edilmesi gereken konular nedir? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

    <\/strong>\u0130ktisadi i\u015fletme kurmakla dernekler tacir s\u0131fat\u0131<\/strong><\/em> kazan\u0131r. \u0130ktisadi i\u015fletmeler tacir s\u0131fat\u0131 kazanmaz<\/strong>, iktisadi i\u015fletmeyi kurduklar\u0131nda Dernekler tacir s\u0131fat\u0131 kazan\u0131r . Tacir say\u0131lmas\u0131 iktisadi i\u015fletmelerin iflas edebilece\u011fi anlam\u0131na gelir. \u0130ktisadi i\u015fletmenin bor\u00e7lar\u0131ndan ve zararlar\u0131ndan dolay\u0131 dernek iflasa tabidir. Dernek ve Dernek Y\u00f6netim Kurulu, iktisadi i\u015fletmenin mali ve idari y\u00f6netiminden sorumlu oldu\u011fu i\u00e7in i\u015fletmenin mali ve idari t\u00fcm s\u00fcre\u00e7lerinin sonu\u00e7lar\u0131ndan (iktisadi i\u015fletmenin bor\u00e7lar\u0131, idari kararlar\u0131nda tespit edilen usuls\u00fczl\u00fck vb.) sorumlu ve hukuken y\u00fck\u00fcml\u00fc olurlar <\/p>\n\n\n\n

    \u0130ktisadi i\u015fletme hangi mevzuata tabidir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \u0130ktisadi i\u015fletmeler T\u00fcrkiye’deki mevzuat\u0131n i\u015fleyi\u015fi s\u0131ras\u0131nda kendilerini ilgilendirebilecek her t\u00fcrl\u00fc kanuna tabidir. Derne\u011fin Y\u00f6netim Kurulu iktisadi i\u015fletmeye y\u00f6netici atam\u0131\u015f olsa da do\u011fal olarak iktisadi i\u015fletmenin de y\u00f6netiminden sorumludur. 1) Ticaret Kanunu 2) Bor\u00e7lar Kanunu 3) Derne\u011fe ba\u011fl\u0131 ya da ait oldu\u011fu i\u00e7in Dernekler Kanunu 4) Bir Vakfa ait oldu\u011fu durumda Medeni Kanun 5) Kurumlar Vergisi Kanunu 6) Katma De\u011fer Vergisi Kanunu 7) Personel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumda \u0130\u015f Kanunu 8) \u00c7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 faaliyet alan\u0131ndaki kanun ve d\u00fczenlemeler (g\u0131da malzemesi \u00fcretimi durumunda Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131) <\/p>\n\n\n\n

    Muhasebe kayd\u0131 olarak bilan\u00e7o usul\u00fcne ge\u00e7mek gerekir mi? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \u0130ktisadi \u0130\u015fletmeler kurumlar vergisine tabidir ve bilan\u00e7o usul\u00fcne g\u00f6re defter tutarlar. Mecbur olmamakla birlikte Y\u00f6netim Kurulu karar\u0131yla Dernek de bilan\u00e7o usul\u00fcne ge\u00e7ebilir. <\/p>\n\n\n\n

    Bir iktisadi i\u015fletmenin \u00f6demekle y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu vergiler ve \u00fccretler nelerdir? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Muhasebe kayd\u0131 olarak bilan\u00e7o usul\u00fcne ge\u00e7mek gerekir mi? \u0130ktisadi i\u015fletme y\u00fcr\u00fct\u00fcrken dikkat edilmesi gereken konular nedir? Her ay \u00f6denen KDV Beyannamelere ait (bo\u015f dahi olsa) Damga Vergisi \u00dc\u00e7 ayda bir \u00f6denen Ge\u00e7ici Vergi \u00dc\u00e7 ayda bir \u00f6denen Muhtasar Vergisi Y\u0131lda bir kez \u00f6denen Kurumlar Vergisi Ayl\u0131k \u00f6denen muhasebe \u00fccreti Y\u0131lda bir kez \u00f6denen Defter Tasdik \u00dccreti <\/p>\n\n\n\n

    \u0130ktisadi i\u015fletmede \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n sosyal g\u00fcvence stat\u00fcleri ne olur?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \u0130ktisadi i\u015fletme \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 SGK\u2019l\u0131 olur. \u0130ktisadi i\u015fletmenin adresiyle derne\u011fin adresi ayn\u0131 olabilir mi? Dernek ve iktisadi i\u015fletmenin adresi ayn\u0131 olabilir. Derne\u011fin belli bir k\u0131sm\u0131 (bir odas\u0131 veya belli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc) iktisadi i\u015fletmeye kiraya verilir ve stopaj\u0131 \u00f6denir. <\/p>\n\n\n\n

    \u0130ktisadi i\u015fletmenin adresiyle derne\u011fin adresi ayn\u0131 olabilir mi? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Dernek ve iktisadi i\u015fletmenin adresi ayn\u0131 olabilir. Derne\u011fin belli bir k\u0131sm\u0131 (bir odas\u0131 veya belli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc) iktisadi i\u015fletmeye kiraya verilir ve stopaj\u0131 \u00f6denir. <\/p>\n\n\n\n

    \u0130ktisadi i\u015fletme kar etti\u011finde neler yap\u0131labilir? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \u0130\u015fletme kar etti\u011finde, gerekli vergi kesintileri (kurumlar vergisi & iktisadi i\u015fletme stopaj vergisi) yap\u0131ld\u0131ktan sonra derne\u011fe kar pay\u0131 aktar\u0131m\u0131 yap\u0131labilir. Dernek Y\u00f6netim Kurulu \u00fcyelerine kar pay\u0131 aktar\u0131m\u0131 yap\u0131lmaz. \u0130ktisadi i\u015fletmeden derne\u011fe yap\u0131lan her t\u00fcr nakit aktar\u0131m\u0131 kar pay\u0131d\u0131r (iktisadi i\u015fletme derne\u011fe ba\u011f\u0131\u015f yapamaz, bor\u00e7 veremez) ve stopaj \u00f6demesi gereklidir. Kar pay\u0131 aktar\u0131m\u0131nda alt veya \u00fcst limit yoktur, i\u015fletmenin elde etti\u011fi kar\u0131n tamam\u0131 derne\u011fe aktar\u0131labilir. Yine Y\u00f6netim Kurulu karar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak kar\u0131n belirli bir oran\u0131 yedek ak\u00e7e olarak i\u015fletmede de tutulabilir, bir k\u0131sm\u0131 derne\u011fe aktar\u0131labilir veya belirli bir y\u0131l hi\u00e7 kar pay\u0131 aktar\u0131m\u0131 yap\u0131lmadan i\u015fletme hesab\u0131nda yat\u0131r\u0131m pay\u0131 olarak tutulabilir. Kar pay\u0131 ile ilgili aktar\u0131m veya yat\u0131r\u0131m karar\u0131 Y\u00f6netim Kurulu taraf\u0131ndan al\u0131n\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

    \u0130htiya\u00e7 oldu\u011fu durumlarda dernek hesab\u0131ndan iktisadi i\u015fletmeye para aktarmak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Dernekten iktisadi i\u015fletmeye kaynak aktarmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu bir bor\u00e7 i\u015flemidir. Bu t\u00fcr i\u015flemlerde idari denetimde de s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7\u0131kmamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan aktar\u0131m \u00f6ncesinde Y\u00f6netim Kurulu\u2019nun \u201ciktisadi i\u015fletmeye hangi i\u015f i\u00e7in ne kadar s\u00fcreyle para aktar\u0131laca\u011f\u0131na\/bor\u00e7 verilece\u011fine\u201d dair karar almas\u0131 gereklidir. Derne\u011fin iktisadi i\u015fletmesine s\u00fcrekli kaynak aktarmas\u0131 halinde yap\u0131lan i\u015flem bor\u00e7 vermek olarak de\u011fil \u00f6rt\u00fcl\u00fc sermaye olarak de\u011ferlendirilir. <\/p>\n\n\n\n

    Dernek kendisine ba\u011fl\u0131 iktisadi i\u015fletmeden hizmet alabilir mi? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Yasal olarak alabilir. Dernek taraf\u0131ndan kurulmu\u015f olan iktisadi i\u015fletmeden al\u0131nan hizmet piyasa ko\u015fullar\u0131ndan (fiyat, hizmet kalitesi vb. a\u00e7\u0131lardan) daha avantajl\u0131 ise hizmet al\u0131m\u0131 yap\u0131labilir. Ancak yasalara g\u00f6re bu t\u00fcr ticari i\u015flemlerde piyasa ko\u015fullar\u0131na ayk\u0131r\u0131 (dikkat \u00e7ekecek kadar y\u00fcksek ya da d\u00fc\u015f\u00fck fiyatland\u0131rma, d\u00fc\u015f\u00fck ya da y\u00fcksek kapasiteli hizmet al\u0131m\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcrse, \u201ctransfer fiyatland\u0131rmas\u0131\u201d olarak an\u0131lan bir vergilendirme yap\u0131l\u0131r. \u00d6rne\u011fin bir dernek kitap bast\u0131rma karar\u0131 ald\u0131, bunun i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rma kitap bas\u0131m maliyetinin 80-100 TL aras\u0131 oldu\u011funu tespit etti. Dernek iktisadi i\u015fletmesi bu i\u015f i\u00e7in 50 TL fiyat verdi\u011finde aradaki fark\u0131n fazla olmas\u0131 nedeniyle burada transfer fiyatland\u0131rmas\u0131 oldu\u011funa h\u00fckmedilir ve fiyat fark\u0131 i\u00e7in vergilendirme yap\u0131l\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

    Dernek Y\u00f6netim Kurulu \u00fcyeleri iktisadi i\u015fletme \u00fczerinden \u00fccret alabilir mi? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Dernek Y\u00f6netim Kurulu \u00fcyeleri iktisadi i\u015fletmeye verdikleri \u201cuzmanl\u0131k hizmeti\u201d kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda uzman \u00fccreti alabilirler. Gider pusulas\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ve stopaj vergisi \u00f6deyerek (arizi kazan\u00e7 s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 ge\u00e7meyecek bi\u00e7imde) hizmet kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 Y\u00f6netim Kurulu \u00fcyelerine \u00fccret \u00f6denebilir. <\/p>\n\n\n\n

    \u0130ktisadi i\u015fletmenin denetimi hangi kurum taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131r? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Vergisel a\u00e7\u0131dan Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131, sosyal g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu (SGK) ve Derneklerin ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu mevzuat a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n denetimine tabidir.<\/p>\n\n\n\n

    Dernekler \u015firketlere ortak olabilir mi? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Dernekler \u015firket kuramaz ancak \u015firketlere ortak olabilir. Sermaye \u015firketine ortak ise sermayesi kadar sorumlu olur. <\/p>\n\n\n\n

    Lokaller iktisadi i\u015fletme say\u0131l\u0131r m\u0131? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Hay\u0131r. Lokal e\u011flence yeridir, dernek \u00fcyelerinin sosyalle\u015fmesi ad\u0131na kurulan ve sadece \u00fcyelerine veya ge\u00e7ici olarak ziyaret\u00e7ilerine hizmet veren mekanlard\u0131r. Onlar\u0131n ayr\u0131 y\u00f6netmelikleri bulunmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

    \u0130ktisadi i\u015fletme kapat\u0131labilir mi? Nas\u0131l yap\u0131l\u0131r? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \u0130ktisadi i\u015fletmenin kapat\u0131lmas\u0131 tasfiye \u015feklinde olur. \u015eirketlerin tasfiyesinde oldu\u011fu gibi Y\u00f6netim Kurulu taraf\u0131ndan iktisadi i\u015fletmenin tasfiye edilmesi konusunda karar al\u0131n\u0131r. \u0130\u015fletmenin tasfiyesi de tescile tabidir. Al\u0131nan YK karar\u0131 ticaret siciliyle tescil ettirilir ve 1 y\u0131ll\u0131k tasfiye s\u00fcreci ba\u015flat\u0131l\u0131r. Tasfiye karar\u0131 al\u0131nd\u0131ktan sonra Ticaret Sicil Gazetesi\u2019nde birer hafta arayla 3 kere i\u015fletmenin tasfiye edilece\u011fi yay\u0131nlan\u0131r. 1 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre i\u00e7inde bor\u00e7lar ve alacaklar tahsil edilir ve ilgili vergiler \u00f6denir. S\u00fcrenin sonunda Y\u00f6netim Kurulu i\u015fletmenin tasfiye edildi\u011fini ilan eden yeni bir karar al\u0131r. Bu karardan sonra vergi dairesine gidilerek gerekli kapatma i\u015flemleri yapt\u0131r\u0131l\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

    \u0130\u015fletmenin tasfiye s\u00fcrecinde ticari faaliyet yap\u0131labilir mi? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

    D\u00fczenli bir faaliyet olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece \u00f6rne\u011fin demirba\u015flar\u0131n sat\u0131lmas\u0131 gibi gelir getirici i\u015flemler yapmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr <\/p>\n\n\n\n

    \u0130\u015fletmeyi kapat\u0131rken elde edilen geliri derne\u011fe aktarmak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Evet; vergilerin yat\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bor\u00e7lar\u0131n \u00f6denmesinden sonra i\u015fletme b\u00fct\u00e7esinde gelir olarak g\u00f6r\u00fcnen tutar\u0131n tamam\u0131 derne\u011fe aktar\u0131labilir. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Dernek iktisadi i\u015fletme kurulabilmesi i\u00e7in ilk \u00f6nce dernek t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcnde iktisadi i\u015fletme kurulabilece\u011fini belirtir bir h\u00fck\u00fcm yer almal\u0131d\u0131r. T\u00fcz\u00fckte buna benzer bir h\u00fck\u00fcm yoksa dernek iktisadi i\u015fletmesi kurulamaz. \u0130ktisadi i\u015fletme kurmak isteyen dernek, t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcndeki h\u00fck\u00fcmler do\u011frultusunda genel kurul veya y\u00f6netim kurulu karar\u0131 almal\u0131d\u0131r. Bu karada i\u015fletmenin unvan\u0131, a\u00e7\u0131k adresi, sermayesi, temsilcileri, bunlar\u0131n uyruklar\u0131 ve ev adresleri,…
    Devam\u0131<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-109","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.dernekdanismani.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/109","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.dernekdanismani.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.dernekdanismani.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dernekdanismani.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dernekdanismani.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=109"}],"version-history":[{"count":6,"href":"http:\/\/www.dernekdanismani.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/109\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":374,"href":"http:\/\/www.dernekdanismani.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/109\/revisions\/374"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.dernekdanismani.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=109"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}